Updated: 1/6/2017
Preface       Main      English Finderlist      Texts

Yapese Dictionary

 b    c    d    e    f    g    h    i    j    k    l    m    n    p    q    r    s    t    u    w    y   

haa    hae    hi    hoo    

h

haantaay [<Japanese ] a. Ban'ean ni ka ni taay ni ba m'oon laanggin nga wuruq ni boed ea maad ni ka ni chuw ngaay. Inside out, as clothes worn.

Kea chuw fa rea piin nga keenggin ea maad rook' ni ba haantaay.

haang [<Japanese> ] n. Ban'ean ni ka ni gabdiy nga reeb ea ban'ean ni ngea mang pow riy, fa ngea daag ni ka ni riin' ban'ean ko fa rea n'ean. Seal, stamp.

Kea taay ea qaam ea haang rook' ko fa rea gi baabyor.

haangkaech [<Japanese ] n. Boechi yaang i maad ni ba qachiichiig ni yi maa taay u laan ea paakiittoo ko maad ni yi maa thoey p'eethunguy ngaay fa yi maa falaay qawochëy ngaay. Handkerchief.

Ka gu paag taliin ea haangkaech roog ma bea yib ea matuul u p'eethunguug.

haangngoo [<Japanese ] n. Boechii th'iib ni ba qachiichiig, ni ba dakea thilpeer yaqan, ni baay togofaan ni yi maa feek. Small Japanese pot.

Ba qaraay ea ggaan u laan ea haangngoo roog.

haaychoe [<Japanese ] n. Ba kaahool ni ka ni ngoongoliy rogon ka ni taay qupongean ni yi maa taay ea ggaan u laanggin, ni ba gaaq ni ggaan ni ka ni liith ngea boech ban'ean ni taataliin ea qabiich. A cabinet or box for food storage, esp. cooked food.

Baay mu muuq ko qabiich ma ga chubgiliy ea ggaan nga haaychoe.

haaykaam [<English hicom, high commisioner ] n. Reeb ea liiw ko qaam ni ba toelaeng. High commissioner.

Kea yib reeb ea haaykaam ni ba biqech.

haayruq (dial: haaytaeq) [<Japanese ] v.i. Yaen nga laan reeb ea loew ko gosgoos ko taamaa. To go in the hole, in the game of marbles.

Bea saasaalap fa rea pagäl yaa dea haayruq ea bi rook' ea taamaa ma kea taay nga laan ea loew.

haaytaeq (dial: haayruq) [<Japanese ] v.i. Mu guy ea haayruq. To go in the hole, in the game of marbles.

haaytookaang [<Japanese> ] n. Ban'ean ni ba plaastiik fa ba koebreq ni yi maa taay ban'ean ni ba raenraen nga laanggin nga ni feek fa ni chubuguliy. Container, tank for storing fuel.

Mu feek ea haaytookaang roodow nga mu l'iing reeb ea peensiin ngaay.

haenjuboong [<Japanese ] n. Qaay ea maad ni juboong ni ba ngochngooch ni ba mus nga dakeän buguy. Short pants.

Kea chuw fa rea pagäl nga haenjuboong.

haerii [<Japanese> ] n. Boechi lëy i waasey ni baay ko chikoengkii ni qiir ea ma qaaw nga dakeän ea reekoodoo nga i piiq lingaan. Needle, especially phonographic.

Kea kireeb ea haerii ko chikoengkii roog kea kii raa noon.

haesiraa [<Japanese hashira 'pole' ] n. Ba lëy i rean ni ka ni reag ni ba toelaeng nga laang ni bea yaen ea seeng ko gaamiig riy. u ba lëy nga ba lëy, u ba yaang nga ba yaang. Utility pole, power pole.

Kea chuuguur ni ngea thig fa rea lëy qi haesiraa.

hikiidaes (dial: sikiidaes) [<Japanese hikidashi ] n. Ba yaang u ban'ean ni yi maa girngiy nga wean, ni boed yaqan ba kaahool, nga ni feek ea chugum u laanggin, ma ku ni piiq ngea maen, ma daab ni naang ni baay ea chugum u laanggin. Drawers.

Ka gu mithaeg ea buw nga hikiidaes roog.

hikoejoe (dial: sikoejoe) [<Japanese hikoojoo ] n. Ba yaang qi ban'ean, binaew, ni ka ni pacheag ni ba gaaq yaang, ma ba n'uw yaang, ni maa yib i taal ea sikoekii nga dakeän fa changëg ea sikoekii u dakeän ngea yaen nga laang. Airport.

Nga gu won nga hikoejoe nga gu guy boech ea sikoekii.

hikoekii (dial: sikoekii) [<Japanese hikooki ] n. Ba miit ea maqaf ni maa changëg u laang ea laang. Boech ea maa yaen naag ea parpaalaa, ma boech ea maa yaen naag ea gaes. Airplane.

Kea yib ea hikoekii, ni kea yib u Baalaaw.

hiyaakngoo [<Japanese hyaku '100 + go 'number' apparently Japanese agri- culture department developed species no. 100. ] n. Ba miit ea kaamoet ni yi maa kaay. Type of potato.

Ba qaraay ea hiyaakngoo ni nga da kaay-eed.

hoonluuluu [<English Honolulu ] n. Ba miit ea laek ni yi maa kaay. Ma tuguul u dakeän ea but', ni gaathii maqut. Type of taro.

Ka gu yuung ea hoonluuluu nga milaey' roog.

haa    hae    hi    hoo     TOP


Yapese Dictionary, web edition
revision 1/6/2017
email: John Thayer Jensen (compiler) – Stephen Trussel (web production)